Een ‘lastige’ testamentaire last

In testamenten kunnen veel dingen worden bepaald. U kunt bijvoorbeeld aanwijzen wie uw erfgenamen worden en u kunt bepaalde eigendommen nalaten aan personen of instellingen die u zelf aanwijst. Daarnaast kunnen ook ‘lasten’ worden opgelegd.
Een testamentaire last is een verplichting die degene die iets erft moet uitvoeren. Dit kan iets simpels zijn, bijvoorbeeld de verplichting om een aantal jaren een graf te onderhouden. Maar ook andere verplichtingen kunnen worden opgelegd. Uiteraard binnen de grenzen van het recht.

Soms is een last té ingrijpend. Een erfenis kan door een testamentaire last een ‘blok aan iemands been’ worden. In dat geval kan de rechter worden gevraagd om de last te wijzigen of op te heffen.
Het opheffen van een last kan niet zomaar. Er moet sprake zijn van omstandigheden die zijn veranderd na het overlijden van degene die de testamentaire last heeft opgenomen in zijn testament. Deze veranderde omstandigheden moeten zo ingrijpend zijn dat de last niet in stand kan worden gehouden.

Onlangs werd de rechter gevraagd om een uitspraak te doen over een wel héél oude last. Wat was het geval? Een kerk had in het jaar 1800 onder oud vaderlands recht een gebouw geërfd, onder de last om deze als woning voor de pastoor te gebruiken.
In het gebouw woonde al jaren geen pastoor meer. De kosten van het onderhoud van het gebouw drukten zwaar op de begroting. De kerk wilde het gebouw daarom gaan verhuren en de opbrengst gebruiken voor de parochie. Dit gebruik was echter in strijd met de testamentaire last. De kerk verzocht daarom de rechter om de last op te heffen.

De rechter vond dat de maatschappelijke omstandigheden sinds het jaar 1800 toch wel flink waren veranderd. Degene die het testament destijds had gemaakt kon deze veranderingen niet voorzien. Met name de ontkerkelijking van de maatschappij.
Verder hield de rechter ook rekening met het feit dat de parochie inmiddels al meer dan 200 jaar had voldaan aan de testamentaire last. Ook het feit dat de huuropbrengst zou worden gebruikt ten behoeve van de parochie vond de rechter passen bij de bedoeling van degene die het testament had gemaakt. De rechter besloot daarom de testamentaire last op te heffen.

Wilt u een last opnemen in uw testament? Besef dan wel dat een testamentaire last, ondanks goede bedoelingen, echt een ‘last’ kan worden.

mr. Floris van Hal
Notariskantoor Teeuwen, Boxmeer

 

Eerder verschenen nieuwsbrieven:

Door: Notaris Boxmeer